Fatiha nedir?

Kur'an-ı -Kerim'in ilk suresinin adıdır. Türkçe anlamı «açıcı söz» demektir. Fatiha'ya «elham» da denir. Çünkü sure «El-hamdü li'llahi» yani «Tanrıya şükürler olsun» ayetiyle başlar. Bu sure, Tanrı'nın rahmetini çekmek için ölülere dua olarak okunur. Fatiha suresi, Müddesir suresinden sonra Mekke'de inmiştir. 7 ayetten oluşmaktadır. Tam olarak inen ilk suredir. Resmi sıralamada birinci, nüzul sırası itibarıyla beşinci suredir. Kur'an'ın ilk suresi olduğu için açış yapan, açan manasına "Fatiha" denilmiştir. Halk arasında yaygın olarak "El-

Hamdülillah" suresi olarak da bilinir. Bu sureye "ana kitap" manasında "Ümmü'l-Kitap", "dinin esaslarını ihtiva eden" manasında "el-Esas" isimleri verildiği gibi, ana hatlarıyla İslam'ı anlattığı için "el-Vafiye" ve "el-Seb'u'l-Mesani", birçok sırrı taşıdığı için "el-Kenz" gibi isimler de verilmiştir. Peygamberimiz "Fatiha'yı okumayanın namazı olmaz" buyurmuştur. Bundan dolayı beş vakit namazın her rek'atında bu sureyi okumak vaciptir. Namaz kılan her Müslüman, bu sureyi günde kırk kere okumaktadır.

Bismillahirrahmanirrahim. "Elhamdü lillahi rabil’alemin. Errahmanir’rahim. Maliki yevmiddin. İyyake na’budü ve iyyake neste’in, İhdinessıratel müstakim. Sıratellezine en’amte aleyhim ğayrilmağdubi aleyhim ve leddallin."

Anlamı: "Hamd, alemlerin Rabbi, merhametli olan, merhamet eden ve Din Günü’nün sahibi olan Allah’a mahsustur. (Allahım!) Ancak sana kulluk eder ve yalnız senden yardım dileriz. Bizi doğru yola, nimete erdirdiğin kimselerin, gazaba uğramayanların, sapmayanların yoluna eriştir. "

Manası itibariyle Fatiha, en büyük dua ve münacattır. Kur'an'ın ihtiva ettiği esaslar ana hatlarıyla Fatiha'da vardır. Fatiha'da, övgüye ve ibadete layık tek Allah'ın varlığı, O'nun hakimiyeti, kulluğun yalnız Allah'a yapılacağı, yardımın yalnızca Allah'tan geldiği, doğru yola varmanın da doğru yoldan sapmanın da Allah'ın iradesine dayandığı, hayrı ve şerri yaratanın Allah olduğu hususları ifade edilmiştir. Ayrıca bu surede Allah'ın "rabb", "rahman" ve "rahim" gibi yüce sıfatlarından da bahsedilmektedir. Rab; terbiye eden, besleyip büyüten, istediği şekle sokan, kullarına "yap, yapma!" diye tekliflerde bulunan, bazen sevindiren, bazen korkutan ve yavaş yavaş yetiştirip kemale erdiren demektir.

Rahman, bu surede Allah'ın ikinci sıfatı olup pek merhametli, sonsuz ve umumi rahmet sahibi demektir. Başka bir deyişle Rahman; her varlığa yaradılışının gerektirdiği gayeye göre bir takım kabiliyetler veren, şahsının ve türünün yaşaması için gereken her şeyi hepsine birden, bunların isteyip istemediğine, çalışıp çalışmadığına, imanlı veya imansız olduğuna bakmayarak vermiş olan ezeli, geniş, sonsuz rahmet sahibi demektir. Rahim; çok merhamet edici demektir.

Bu da, Allah'ın üçüncü sıfatıdır. Allah'ın Rahim sıfatını taşımasının anlamı şudur: Akıl ve iradeye, iyiyi kötüden seçme kudretine sahip olarak yaratmış olduğu insanlara Allah, rahman sıfatının gerektirdiğinden fazla olarak, çalışmalarının karşılığı artı nimetler verir. Allah'ın bu nimetlerine kavuşmak için her şeyden evvel, insanın iradesini kullanarak çalışması, Allah'ın gösterdiği yoldan yürümesi gerekir. Allah isterse onun bir amelini bin bir mükafat ile de karşılar. Bu rahim sıfatının gereğidir.

"Maliki yevmi'd-din" (Din Günü'nün Sahibi), Yüce Allah'ın surede geçen diğer sıfatıdır. Bu sıfatı gereğince Allah, insanın yaptığı her iyi ve kötü işin karşılığını mutlaka ahirette verir. Fatiha'da Allah'ın yüce sıfatları böylece belirtildikten sonra, bu sıfatlara sahip Allah'a karşı kulun tutum ve davranışlarının nasıl olması gerektiği ifade edilir. Kul, yalnızca bu yüce sıfatlara sahip Allah'a ibadet etmeli ve ona sığınmalı, ondan kendisini hidayete erdirmesini dilemelidir.

Sözlükte "fatiha" ne demek?

1. Ölülere tanrı'nın rahmetini dilemek için dua olarak okunan kuran'ın elham suresi.

Cümle içinde kullanımı

Sarımusa camiinin bahçesinde yatan evliyaya, dudakları yine bir fatiha gönderdi.
- Y. Z. Ortaç

Fatiha kelimesinin ingilizcesi

[Fatiha] n. first chapter of the Koran
n. Fatiha, first chapter of the Koran
Köken: Arapça